Terug naar de kern

Een depressie overwinnen

Hoe beland je in een depressie en sterker nog hoe kom je er weer uit? Het is vaak een optelsom. Situaties, emoties en omstandigheden die daartoe bijdragen zijn voor iedereen anders. Jouw leven is gewoon jouw leven, totdat jij het hardop vertelt richting een hulpverlener… dan pas zie jij hoe bijzonder het eigenlijk is. Ik weet nog dat ik, als jong meisje, mijn levensverhaal deed bij een homeopathisch arts. Zes verschillende scholen, gewoond in drie verschillende landen in een jeugd waarin mijn ouders scheidden en opnieuw trouwden. Enigskind en mij continu aanpassen aan de omstandigheden; een taal leren hetzij Engels of iets anders, vrienden maken, loslaten en elders een nieuw leven opbouwen. Logisch dat ergens de veerkracht eruit gaat. Dat overkwam mij op mijn zestiende. 

Zwaarte

Ik sta voor de spiegel met mijn ellebogen een badje met oliewater voor mijn eczeem. Voor de zoveelste keer bijt ik boos op mijn tandvlees. Ik wil mijn huid er wel af stropen, want ik word gek van die jeuk. Ik kan mezelf nauwelijks aankijken in de spiegel, want wie is diegene die terugkijkt? Ik ben niet tevreden met wat ik zie. Een onopvallend muurbloempje die zich steeds stort op het leren van nieuwe dingen. Maar ook dat lukt, de laatste tijd nauwelijks. 

Ik ben ingedeeld in het vijfde leerjaar van het atheneum en trots dat ik als ik ‘slim’ wordt gezien, voel ik me er alles behalve thuis. De decaan verwelkomde mij met een waarschuwing ‘de klas is wel vreemd’. Hoe erg kan het zijn, denk ik. De zoveelste school, docent, leerling… het zal wel lukken.  De ene pauze beland ik in het ‘rokershok’ terwijl ik een hekel heb aan sigaretten. De andere pauze ga ik naar buiten om te constateren dat mijn ‘nieuwe vrienden’ mijn kleding ‘raar’ vinden. Ik weet mij geen houding te geven. Ik zoek naar aansluiting maar overal word ik afgewezen.

Een dag later word ik aangesproken door mijn mentor. Hij had gehoord over mijn tentamen Engels. Als een lopend vuurtje verspreidde het nieuws zich dat ik voor mijn tweede moedertaal een onvoldoende had gehaald. Verbluft over de toets-uitslag houd ik mijn hoofd hoog, maar wat moet ik nu met de roddels die zich verspreidden door de klas? Na de kerstvakantie heb ik geen energie meer om mijn herexamens te maken. Ik durf Engels en letterkunde niet te herkansen; bang om weer door de mand te vallen. Hoe houd ik mijn zelfbeeld hoog, als de definitie van mijzelf altijd is geweest ‘goede, slimme leerling’? 

Ziek. Depressief. Overspannen. Bleef ik thuis. Ik kon de energie gewoon niet meer opbrengen. Afwassen was een dagtaak. Drie puzzelstukjes leggen van een legpuzzel was meer dan genoeg. Ik wilde slapen. Ik wilde rust. Ik wilde mij sterker voelen maar zag geen uitweg. Het licht ging niet meer aan. Mijn moeder hield een lantaarn voor mij uit maar meer dan dat zag ik ook niet. Ik beleefde mijn leven als een donkere tunnel, zonder eind. 

Jaren later zeg ik het is het zwaarste wat ik heb mee gemaakt. Ik was mezelf kwijt. Ik kon mezelf niet meer definiëren, ik wist niet wie ik was. Ik had mezelf opgebouwd op basis van mijn leervermogen en nu dat tapijt onder mij uit was geschoven moest het anders. Maar hoe bouw je een toren zonder bouwblokken? Ik wist niet waar te beginnen. Ik was afgebrokkeld. Ik moest terug naar de kern.

De klim omhoog 

Ik had geen idee wat ik moest doen. Terugkomen bij mezelf. Wie was ik? Ik wist het niet. Ik was een optelsom van ervaringen, vaardigheden en dan vooral negatieve. Daar had ik weinig aan. Ik ontleende er geen kracht aan. Ik constateerde vooral wat ik allemaal niet was. Ik was niet diegene in de spiegel. Ik was niet een leerling op school. Ik was geen gemiddelde tiener. Ik was geen volwassen vrouw. Ik was blijkbaar niet intelligent want anders was mij dit nooit overkomen. Hoewel het heel stom voelde, was het belangrijk om te beseffen wat ben ik niet… Daardoor leerde ik afstand nemen van wie ik dacht te zijn. Het enge daaraan is dat er leegte ontstaat. 

Gelijk had ik het gevoel die leegte te willen opvullen met iets. Het voelt zo kwetsbaar dus eigenlijk alles kan. Kennis, drugs, alcohol… Gelukkig had ik niet de energie om het huis te ontvluchten. Binnenshuis wegkwijnen, was gek genoeg soort van mijn redding. Onder toeziend oog werd ik nauwkeurig gevolgd. Wat kon ik wel/niet? Wat was teveel? Grenzen werden voor mij getrokken omdat ik het gewoonweg niet meer kon trekken.  

Na maanden rust kon ik mij weer genoeg concentreren om te lezen. In de bibliotheek leende ik een boek over het enneagram. Daarin stonden negen persoonlijkheidstypen beschreven. Dat was een verademing. Ik herkende mij al snel in het type ‘Waarnemer’. Iemand die de kat-uit-de-boom kijkt, veel analyseert, in sociaal gezelschap nauwelijks opvalt omdat die weinig tot niks zegt. Ik herkende mij er 100% in. Het mooiste was nog wel dat een op de negen mensen zich erin kunnen herkennen. Ik was dus niet alleen. 

Het inzicht van het enneagram was mijn eerste houvast. Ik identificeerde mijzelf als een waarnemer; een observeerder, een analist, rustig en toch betrokken. Dit vormde de basis voor een goede dosis zelfacceptatie. Als een vreemde mij zo goed kon verwoorden in een boek dan was ik niet zo raar. Dan waren er meer mensen zoals ik. Dan hoefde ik niet zo erg mijn best te doen om ‘erbij te horen’. Ik mocht er gewoon zijn. Dat was pas een opluchting. Zo bleek ik eigenlijk al jaren in gevecht te zijn met mezelf. Wie ben ik? Wie word ik geacht te zijn? Wat werkt in mijn voordeel? Hoe word ik geaccepteerd? Allemaal vragen die continu meedraaiden op de achtergrond. 

Doorgaan

In het jaar dat volgende was het vooral een kwestie van toepassen wat ik had geleerd. Die jarenlange self-talk daarmee moest ik echt aan de slag. Die gaf zoveel negatief commentaar op alles wat ik deed en niet deed. Mijn hoofd had jaren overuren gedraaid; alles analyseren, overal verbeterpunten signaleren, mezelf altijd ‘hard toespreken van het moet beter. Mijn hoofd hield nooit op met praten. Als ik wilde slapen, zou ik mijn hoofd het liefst uit mijn hersenpan tillen en op sterkwater zetten, zodat ik wat rust zou krijgen. Maar dat lukte natuurlijk niet zo 1,2,3. Het was hard werken. 

Ik gaf mezelf voortaan toestemming om ‘niks te zeggen’. Dat voelde nogal tegennatuurlijk maar ik bleef het doen. Ik hoefde niet zo hard te werken van mezelf. Dus nam ik genoegen met minder inspanning. Een mbo-opleiding paste in dat straatje. Er gewoon zijn, was voorlopig genoeg. En ook al hoorde ik op mijn weg naar huis nog altijd mijn altijd kritische stem, concentreerde ik mij op het feit dat ik er mocht zijn. 

Uiteindelijk zit er niks anders op dan oefenen, oefenen, oefenen. Nu pas kan ik zeggen dat mijn hoofd eerder stil is dan druk. Bij die zelf-kritische stem gaat nu altijd een belletje af. Ik heb mezelf leren corrigeren. Ik heb doorgezet en mezelf ‘bewezen’ dat het wel kan. Het is een kwestie van vertrouwen in een positieve toekomst. Maar dat zeg ik nu, weer zestien jaar later. Een depressieve periode; is ook een enorm verrijkende ervaring.

Als een boom sta je stevig. Geworteld in de aarde, waai je mee met de wind. Totdat je knakt door een hevig storm. Je jaarringen worden zichtbaar. Je hebt zoveel opgebouwd. In een depressieve rouw wordt je afgeschaafd tot de kern. Alleen de eerste paar levensjaren blijven over. Je voelt je kwetsbaar, wankel op je benen, waai je mee met de wind. Er is weinig substantie. Er is geen persoonlijkheid. Een leeg omhulsel zonder inhoud. Maar als je doorzet ontstaat er weer een bast. Een die tegen weer en wind kan. Een die rijke sappen, binnenhoudt. Een die je beschermt tegen de gure wind. Pas dan sta je stevig, als boom geworteld in de grond. 

Keuringsdienst

Wat doe jij als je beoordeeld of gekeurd voelt? Je kunt rebels worden en weigeren mee te werken. Voel jij je daar beter door? En als het een autoriteit is die het van je vraagt? Wie trekt er uiteindelijk aan het kortste eind?

Zo kan het het gaan…

Het is halfacht op een gure, winterochtend dat ik op de fiets stap richting het centrum. Om klokslag acht uur word ik verwacht in een arbeidshal. Een hal waar ik onbekende werkzaamheden moet verrichten. Geen idee wat dat kan zijn. Lichtelijk gespannen fiets ik naar het adres. Wat staat mij daar te wachten? Ik bel aan bij de deur. De deur gaat open en een vriendelijke mevrouw loopt met mij naar de werkhal. Daar staan tafels klaar met wankele bureaustoelen. In het midden staan pannetjes met heet water en een hele berg staafjes van plastic. Benieuwd naar wat wij gaan doen, wacht ik wie er nog meer binnendruppelen. 

Er komt een man binnen met een gekleurde hanenkam. Ik verbaas mij erover dat hij op tijd is. Vooroordeel een is alvast binnen. Naast mij komt een oudere man zitten, een jaar of vijftig. Tegenover mij komt een gezette mevrouw zitten met een stel tassen. De tafel wordt aangevuld met wel twintig verschillende mensen. Allerlei leeftijden, huidskleuren, uiterlijk en soms opmerkelijk gedrag. Om klokslag acht uur komt Ellen, een mevrouw aan het hoofd van de tafel staan. Zij is denk ik ongeveer tien jaar ouder dan ik, van Nederlandse afkomst en zij legt uit wat wij gaan doen die dag. 

‘Dames en heren, vandaag gaan wij zogenaamde ‘vissersstokjes’ maken. Je verwarmt het plastic in een pan met heet water zodat het een beetje uitzet. Daarna stop je er een koppelstukje op en vervolgens verwarm jij het einde nogmaals om er nog een plastic staafje aan te zetten. Als dat je dat gedaan hebt, mag het op de grote hoop. Wanneer jullie vijftig stokjes klaar hebben, mogen ze gebundeld worden.’ De opdracht is duidelijk, wij kunnen aan de slag. Hoe lang zouden wij ermee bezig zijn? Wat zouden wij nog meer gaan doen die dag? vraag ik mij af.

Ik begin aan mijn werk en kijk hoe de anderen het doen. De vijftiger begint te vertellen over zijn reizen naar het Midden-Oosten. Hij is fotograaf en vind het geweldig om voor journalisten indrukwekkende foto’s te maken. De mevrouw met de tassen vertelt hoeveel haast zij had om haar ochtendroutine te doen met haar drie jonge kinderen, van onder de vier.  De man met de hanenkam is half slaperig aan het werk. 

De keuring

Ellen loopt langs de tafels en kijkt hoe iedereen bezig is. Daarna loopt zij naar een glazen kantoor midden in de werkhal. Daar zie je haar praten met haar collega’s en achter een computer verschuilen om wat te tikken. Wat zou zij daar doen? Waarover zal zij verslag uitbrengen? Zo begint mijn eerste dag. Mijn eerste dag in een werkhal. De eerste dag van een keuring van zes weken. Om half vijf mogen wij naar huis om de volgende werkdagen terug te keren om klokslag acht uur. 

Als net afgestudeerde hbo-er kwam ik hier terecht. Ik had zin in mijn toekomst na mijn studie. En nu zat ik daar tussen mannen en vrouwen, hoogopgeleid, laagopgeleid of niet- opgeleid te ‘werken’. Vissersstokjes te maken voor iemand die bedacht had, dat dit een ‘’goede werknemersvaardigheid’’ was?!  Wat vernederend. Die week bleven wij bezig met vissersstokjes maken. De week daarop was het Kitkats herpakken, hondenbrokken verdelen en inpakken. En daarna begon het weer van vooraf aan. 

Ik had vier jaar lang mij een vak eigen gemaakt, stage gelopen en een afstudeerproject gedaan. En nu zat ik daar tussen het ‘volk’. Het volk dat zich moest bewijzen dat zij goede werknemers zijn. Dat had ik de afgelopen vier jaar al bewezen, toch? Ik was toch anders dan die slaperige man met de hanenkam, die vrouw met drie jonge kinderen en die fotograaf van vijftig? Ellen was hooguit tien jaar ouder en deed iets wat ik had kunnen doen. Nu werd ik geobserveerd, beoordeeld en werd er over mij gerapporteerd. Wie dacht die Ellen dat ze was? Meer/beter/succesvoller dan ik? 

Wanneer ben ik goed genoeg?

Ik vond dat ik alles in huis had om een goede werknemer te zijn en toch kwam ik hier terecht. Ik voelde mij in het nauw gedreven want ik moest iets stoms doen wat een ander voor mij bedacht had. Iets waar ik het niet mee eens was, wat ik onnodig en vervelend vond om te doen. Ook wist ik dat opstand alleen weerstand zou veroorzaken. Kiezen voor de weg van de minste weerstand. Kiezen voor acceptatie. Dat was de meest zinvolle weg. Ik wist dat ik deze periode door moest en bij voorkeur op een manier dat ik er zo min mogelijk last van had. Gedachten als: ‘dit had mij niet moeten gebeuren, wie denken zij wel dat ze zijn?, ik ben beter dan zij, ik ben hier te goed voor’, zorgen alleen maar voor opstand en weerstand. Ik zou deze omstandigheden en aanpak moeten accepteren ook al was ik het er niet mee eens. 

Maar hoe doe je dat? Ik koos ervoor om mij te gedragen. Elke ochtend kwam ik rustig binnen, koos een stoel, luisterde naar de radio, de gesprekken en werkte een vissersstokje tegelijk af. Voordat ik het wist was de dag voorbij. Ik koos ervoor dat mijn gedachten sterker waren dan wat zij daar van mij vonden. Ik koos ervoor dat ik genoeg was. Ik legde de nadruk op hoe ik bijdroeg i.p.v. waarom ik daar was. Langdurig monotoon werk doen, gaat het beste als je innerlijk verzet opgeeft. Ik koos ervoor om het te zien als meditatie. Door te focussen op de omgeving en mijn hardnekkige gedachten naast mij neer te leggen, vorderde ik gestaag. De mensen waren best aardig, het had zijn voordelen om te werken met mijn handen i.p.v. met mijn hoofd. Daarmee leerde deze ervaring mij wijze levenslessen. 

Levenslessen

Het leerde mij om toleranter te zijn. Om niet zo snel te veroordelen en om niet te classificeren wie is er meer/beter/succesvoller dan een ander. Wij zijn allemaal gelijk. Er is geen keuring. Er zijn alleen omstandigheden waarin ik mij gekeurd/ beoordeeld kan voelen. Uiteindelijk begint de keuring met wat ik denk, wat ik accepteer en welke aanpak ik zelf kies. Het gaat niet om wat mij overkomt maar: Hoe ga ik ermee om?   

Uiteindelijk heb ik leren vertrouwen op mezelf. Ik kon mij staande houden in een situatie die mij overkwam. Een situatie waarin ik mij bekeken, beoordeeld en soms veroordeeld voelde. Een situatie die eerst onbekend en daarom onveilig voelde. Een situatie waarin ik bang was om afgewezen, buitengesloten of afgekeurd te worden.

Door in het moment bezig te zijn, leerde ik te accepteren dat gewoon zijn genoeg was. Ik leerde mensen op een andere manier kennen door mijn eigen veroordeling/beoordeling en keuring naast mij neer te leggen. Ik leerde te kijken naar wat er was. Door te stoppen met het beoordelen, veroordelen en keuren van anderen leerde ik hen beter kennen. Ik zag dat zij net als ik hun waarde hoog hielden. Ieder op z’n eigen manier door zichzelf te zijn.  

Een ander bepaalt misschien of ik voldoe aan door hen gestelde criteria. Uiteindelijk bepaal ik of ik goed genoeg ben. Ik heb die regie. Ik bepaal. Ik weet wat ik waard ben. En ik bepaal mijn houding.

Aandacht in het hier en nu

Soms heb je van die dagen dat je fladdert van een het naar het ander. Het lukt niet om je aandacht te focussen op wat je graag wilt doen. Voor dat je het weet is de dag voorbij gevlogen en heb je niet bereikt wat je voor ogen had. Jij wilt heel graag het tij keren maar je weet niet goed hoe.

Last van fladderen

Vandaag had ik zo’n dag die op tijd begon met allerlei huishoudelijke klusjes. Ik had mijn to do lijst klaar liggen met drie zakelijke dingen die ik graag wilde doen. En toch lukte het mij niet om mij erop te richten. Even een mail lezen, even social media kijken, even reageren op, even naar de markt, even de was ophangen, even de tv aan… Ken je dat? Je weet wat je wilt, je hebt het helder en toch lukt het niet.

In plaats van te blijven fladderen en te bedenken wat ik nog allemaal wil doen en hoe laat het nu alweer is, besloot ik mezelf te centreren. Terug naar mezelf. Wie ben ik op dit moment? Wat is mijn energie op dit moment? Ik ging op de bank zitten met een meditatie muziekje. Zo’n tingelingeling muziekje en deed met enige tegenzin mijn ogen dicht. Ik nam een moment om te voelen hoe de energie in mij stroomde. Ik liet mijn gedachten voorbij drijven. Elke hardnekkige gedachte over wat ik nog wilde doen, stopte ik met het het woord ‘Stop’.

Aandacht richten op je lichaam

Ik richtte mijn aandacht op mijn mijn voeten. Hoe voelen die? Zijn die blij? Ja. En mijn enkels. Hoe voelen die? Met het commando: ‘Ontspan’ liet ik alle spanning los. Ik ging verder met mijn onderbenen, knieën, bovenbenen, heupen, middenrif, hals, linkerarm, rechterarm, rug en hoofd. Ik liet mijn hoofd ontspannen zakken op de bank. Even voelen hoe dat voelt. En dan het commando ‘Ontspan’.

Langzaam maar zeker, kalmeren mijn gedachten. Ik voel mijzelf meer in mijn lichaam. Ik ben rustiger. Mijn focus is meer in het hier en nu. De ontspannende muziek werkt goed. Ik kan mij eraan overgeven. Mijn lichaam word loom en kalm. Een fijne, rustige ervaring van het nu. In een kwartiertje kwam ik tot rust en tot inzicht. Ik weet wat ik wil doen en besluit de draad weer op te pakken. Een ding tegelijk. Met de muziek op de achtergrond begin in aan mijn eerste opdracht. Gewoon omdat het kan. In een kwartier kan ik het tij keren door deze oefening te doen. Ik kan mij weer focussen op wat ik gedaan wil krijgen.

Hieronder vind je de audio om je te begeleiden bij deze oefening.

Verbeter je ochtendroutine en je humeur

Zonder het echt te beseffen maak je met ochtendroutine tientallen keuzes en die beïnvloeden je ochtendhumeur.  De wekker gaat. Snooze. Ik rol mij om met de gedachte: ‘laat mij maar lekker liggen onder deze deken. Ik heb nog geen zin om op te staan.’ Alleen al die keus bepaalt hoe ik mijn dag tegemoet treed. Kies ik voor passiviteit of enthousiasme?

Met routinematig gedrag bereik je meer, met minder moeite.

Routines lijken misschien saai maar bepalen wel het begin van je dag en vaak ook je stemming. Mijn routine geeft mij tijd om rustig wakker te worden, fris op te staan, makkelijk en snel bezig te zijn. Een doordachte voorbereiding geeft mij overzicht, inspiratie en een goed humeur.

Voordat ik naar bed ga, bereid ik mij voor op de volgende dag. Wat is het plan voor morgen? Waarvoor en hoe laat wil ik opstaan? Er zijn mogelijkheden genoeg. Wat extra tijd voor mezelf in de vorm van een ochtendwandeling, sporten, schrijven, lezen of een nieuwe gewoonte inslijten? Daarnaast leg ik de benodigde spullen klaar, maak mijn kledingkeuze, bedenk een plan en zet ik mijn wekker. 

Idealiter word ik wakker zonder wekker, maar ik vertrouw mezelf niet genoeg om dan op tijd te komen. Meestal wordt die voor zes uur gezet maar ik ben aan het experimenteren met eerder. Vroeg opstaan geeft mij namelijk een gevoel van tijd. Ik zet mijn vrolijke wekker een kwartier voordat ik eruit moet. Dat kwartiertje speling maakt een wereld van verschil. Even genieten van mijn heerlijke, zachte bed en de stilte in de vroege ochtend. Ik houd niet van haasten. En een alarmsignaal om er acuut uit te moeten is een aanslag op mijn lichaam en humeur.

routine

Een goede timing vind ik belangrijk. Ik weet dus precies hoeveel tijd ik nodig heb voor elk onderdeel. Uit bed stappen blijft minder leuk maar een frisse of juist warme douche in het vooruitzicht motiveert. ’s Ochtends zie ik de gekozen kleren. Dan voel ik of de kleuren/combi klopt of niet. Aanpassingen zijn dan ook snel gemaakt.

Waar de een onderweg of ter plekke lunch zal regelen, kies ik voor voorspelbaarheid. Ik maak mijn eigen lunchpakket. Dan weet ik wat ik bij heb, dat ik het lust en bespaar ik kosten. Voor de goede orde heb ik mijn spullen en tas gisteren al ingepakt. Tussendoortjes, drinken, papieren en benodigdheden zijn allemaal al geregeld. Als ik iets vergeten ben, kan ik het die ochtend nog toevoegen.

Bewuste voeding 

Het ontbijt mag ik beslist niet overslaan. Ik kies er bewust voor om erbij te gaan zitten. Daarbij luister ik graag naar fijne muziek op de radio of lees ik een paar bladzijden in een boek met een psychologische ondertoon. Op dit moment bepaal ik letterlijk wat ik tot mij neem. Kies ik voor voedzaam en inspirerend of een snelle hap? Mijn keus bepaalt mijn energie. Nieuws, roddels en sociale media ontnemen mij eerder energie. Dus die bewaar ik voor een ander moment. 

Tijdens het tandenpoetsen maak ik mij mentaal klaar op de dag die komen gaat. Wat staat mij te wachten en welke taken pak ik weer op bij thuiskomst? Die laatste minuten gebruik ik om te bepalen of ik nog iets nodig heb ter herinnering. Bijvoorbeeld een boodschappenlijstje of de was alvast in de wasmachine. Allemaal om de dag zo efficiënt mogelijk te laten verlopen. Dan trek ik de voordeur achter mij dicht. Neem een stap naar buiten en verheug mij op de dag die komen gaat. Mijn routine weerspiegelt wat ik belangrijk vind: rust, tijd, bewust kiezen en voorbereiden. 

Je hebt ongetwijfeld je eigen ochtendroutine voordat je op pad gaat. Een volgorde van ontbijten, douchen, aankleden, informatie tot je nemen, jezelf klaarmaken en naar buiten. En met die keuzes geef jij jezelf boodschappen van wat belangrijk voor je is. Als die je nu geen goed gevoel geven, is het tijd voor verandering. Kies voor enthousiasme in plaats van passiviteit. 

Wil jij je ochtendroutine verbeteren of aanscherpen zodat die bij jou past? Plan een gratis inzichtsessie met mij. Dan bespreken wij wat je nu mist en hoe je een nieuwe kan implementeren. 

Last van innerlijke onrust?

Wij kennen allemaal periodes van onrust. In stilte, alleen op de bank in de huiskamer of  onderweg in de auto als je op weg bent van A naar B. Een knagend gevoel dat je niet los laat. Je voelt je ongemakkelijk. Er ligt een soort steen in je maag en je wilt er het liefst vanaf. Het bedrukt je en haalt je naar beneden. De ene keer heeft het een duidelijke oorzaak en weet je waar het vandaan komt. De andere keer niet. Misschien hik je tegen een beslissing aan of is alle frustratie uitgegroeid tot samengeperste energie. En voel je die nu als onrustige zwaarte in je buik.

Verandering

Innerlijke onrust heeft in bijna alle gevallen te maken met verandering. Verandering die al in gang is gezet of die je in de energie al voelt aankomen. Het kan zijn dat een beslissing de huidige stand van zaken omgooit. Misschien was het jouw besluit misschien kwam die van buitenaf. Een ding is zeker. Verandering hoort bij het leven en is in de puurste vorm niet tegen te houden. Maar wij, mensen houden niet van verandering. Wij weten immers wat we hebben en niet wat er gaat komen. Met als gevolg dat je gedachten alle kanten opvliegen. En ook je lichaam kan op de rem trappen. Je kan je zelfs helemaal lam geslagen voelen. Je weet het, je voelt het maar wat nu?

Het enige wat erop zit is meebewegen. Hoewel dat logisch klinkt is het niet gemakkelijk. Innerlijke onrust zorgt ervoor dat je merkt dat je tegen de stroom in beweegt. Je hebt niet voor niks zo’n ongemakkelijk gevoel. Het is een signaal dat iets beter of anders kan. Terwijl je de neiging hebt om de status quo te behouden helpt het om de innerlijke onrust naar buiten te brengen. Met een knoop in je maag kom je namelijk niet veel verder. De kans dat je op de bank hangt en afleiding zoekt in vermaak is erg groot. Er niet aan denken, geeft het idee dat het dan vanzelf wel verdwijnt. Soms is dat zo. Maar vaker is het innerlijke onrust iets wat met tussenpozen steeds vaker voorkomt als je er niks aan doet. Beseffen dat je er last van hebt is de eerste stap.

Het evenwicht herstellen

Rust en onrust zijn elkaars tegenpolen. Zij houden elkaar in evenwicht. Als je last hebt van innerlijke onrust is het nodig meer innerlijke rust te creëren. Heb je teveel innerlijke rust dan verheug je op wat opschudding. Om effectieve innerlijke rust te krijgen is het belangrijk te bedenken hoe je innerlijke rust kan balanceren met variatie. Daarvoor is het nodig inzicht te krijgen in welke vorm van onrust je ervaart.

1. Ben je passief? Heb de neiging om je terug te trekken op de bank met je gedachten? Dan is de kans groot dat actief aan de slag gaan je het beste helpt. Door letterlijk op te staan en wat te gaan doen, kan jij je innerlijke onrust transformeren. De onrust verandert in iets constructiefs. Je krijgt iets gedaan. Je ervaart controle. Dus ga wandelen, boodschappen doen, sporten of voer een taak uit die al lang sluimert. Daarna voel jij je vast veel beter.

2. Worstel je met emoties? Kun je niet de vinger leggen op wat er precies speelt? Dan is de kans groot dat je bewust of onbewust emoties aan het verwerken bent. Een manier om jezelf daar goed doorheen te begeleiden is muziek luisteren. Muziek die past bij je stemming zorgt ervoor dat je opnieuw verbinding maakt met jezelf en de energie. Het is een manier om de innerlijke wereld af te stemmen op de ervaringen met de buitenwereld. Zet muziek op die past bij je stemming. Zoek net zolang totdat je het nummer gevonden hebt waardoor het weer stroomt.

3. Blijf je in hetzelfde kringetje denken? Praat jij jezelf voortdurend tegen? Dan wordt het tijd om je beleving te spiegelen aan een ander. Door te benoemen wat je denkt en ervaart krijg je in inzicht in wat er daadwerkelijk, bewust of onbewust, speelt. Het helpt om open te communiceren met je directe omgeving. Dat lucht op en kan veel verheldering brengen. Heb je nog onvoldoende inzicht over hoe dat aan te pakken? Dan help ik je graag om die stap te zetten.

Wat verder goed helpt is een Sensi-sessie.

2018: Intenties neerzetten

Een jaar vol nieuwe kansen is begonnen. Een mooi moment om even terug te blikken en vooruit te kijken. Sommigen grijpen hun kans om nieuwe doelen en goede voornemens op te stellen. Ik houd het liever bij intenties met andere woorden concrete wensen. Iedereen heeft wensen en wij hebben allemaal de hoop dat 2018 het beste jaar ooit wordt, het liefst op alle vlakken.

  • Goede gezondheid en je energiek voelen
  • Liefdevolle relaties aangaan en onderhouden
  • Werk waar je van houdt en dat aansluit bij je talenten
  • Overvloed in geld en beleving

Dat gun ik je ook van harte. Maar soms verzanden wij in het nastreven van (te) grote doelen.

wensen

Dankbaar voor ervaringen

Ik houd van bezinning en grijp iedere kans aan die ik daarvoor krijg. Jaarlijks kijk ik eind december terug op het afgelopen jaar. Wat waren mijn intenties/doelen en in hoeverre heb ik die mogen ervaren. Ben ik plezierige verrast? Wat heb ik daarvan geleerd? Vervolgens bepaal wat ik de aankomende periode graag wil ervaren. Een kernachtige manier om dat te doen is in een opsomming. Met behulp van mijn agenda, dagboek en to-do lijst heb ik gekeken naar waar ik trots op ben en wat mij positief verrast heeft. Dat uitte zich o.a. in een dankbaarheidslijst van minimaal 10 dingen. Zo heb je een duidelijk beeld.

  1. Inspirerende mensen ontmoet online/offline; plezierige verrassingen
  2. Veel geleerd over het ondernemen; een nieuwe wereld ging open
  3. Website ontwikkeld met weggevers; verdiept in technisch geneuzel
  4. FB pagina opgezet; toch besloten mee te doen met de ‘rest’
  5. Sensi-Plus opleiding gevolgd; heerlijk nieuwe kennis en intuïtie laten samenvloeien
  6. Heel veel dingen voor het eerst gedaan; durven hoort erbij
  7. Blij met alle ondersteuning; fijne mensen in mijn privé-leven en mede-ondernemers
  8. Geld wat uit verschillende hoeken tot mij is gekomen; al zag ik het niet aankomen, het kwam
  9. Genieten en ontspannen met mijn vriend; de verrijking van de liefde
  10. Op reis naar Luxemburg en Barcelona; grenzen verleggen door kansen te grijpen

Klinkt als een heerlijk jaar. Al kwam ik ook mijn uitdagingen tegen om de balans te bewaren tussen het nastreven en de ontspanning. Ik betrap mezelf er ook op dat ik het liefst vol vaart vooruit wil en dat ik daarmee bijna al mijn kruit verschiet. Maar alles begint met kleine stapjes. En dat is belangrijk om te onthouden.

Mijn intenties voor 2018

Ontspannen en genieten

Ik heb gezien dat juist de onverwachte kansen en mogelijkheden die mij in 2017 zijn aangeboden mij gelukkig maakten. Doelgericht bezig zijn, brengt je maar zo ver. Elke dag kijken waar je blij van wordt en je daarop richten, kan bijzonder veel effect hebben. Dus de weg van de vreugde volgen is mijn nieuwe intentie.

Ondernemen

Een praktijk betekent veel leren, contacten leggen, nieuwe dingen durven en doen. Dus daarmee ga ik verder aan de slag. Dat gaat gemakkelijker als ik de druk verlaag en balans hervind tussen doelgericht handelen en ontspannen. Daarom staat deze intentie bewust op de tweede plek.

Gezonde energiestroom

Om lekker in je vel te zitten en veel te kunnen doen, dient er aan bepaalde voorwaarden te worden voldaan. Beweging, gezonde voeding (eten en media die ik consumeer) is belangrijk voor mijn energieniveau. Daarnaast is routine belangrijk om het gevoel van veiligheid te ervaren. Dus dit is de dagelijks terugkerende intentie om de energie hoog te houden.

In de dagelijkse praktijk

Dat betekent OOG krijgen voor het bijzondere en genieten van wat mijn weg kruist. In het dagelijks leven uit zich dat als volgt:

  • Een ochtendwandeling voor de beweging.
  • Inzetten voor open communicatie; gerichte feedback geven, ‘nee’ zeggen tegen mogelijkheden die niet aansluiten.
  • Een blog schrijven over mijn huidige beleving.
  • Bewust bevestigen wat ik goed kan/wil en de specifieke vorm loslaten.
  • Dankbaar zijn voor de overvloed aan kansen, mogelijkheden, ontmoetingen die er mogen ontstaan.

Het leven is niet meer dan de ene voet voor de andere zetten. Zo schrijf je een nieuwe dag, week, maand en uiteindelijk leven. Ik heb nooit spijt van het opschrijven van mijn intenties/ wensen of het nu gaat om een nieuwe baan, een nieuwe relatie, een nieuw huis of een bepaalde beleving (zoals een reis of onderneming). Maar ook voor je dagelijks bestaan kan het helpen. Hoe wil jij je dag ervaren? Terugkijken op wat was er goed en wat er beter kan, helpt om nieuwe intenties neer te zetten. De nadruk komt zo te liggen op het positieve en dat zal meer positiefs aantrekken.

Dus wat zijn jouw intenties? Welke stap kun je vandaag al zetten om het dichterbij te halen?

Leef jij op basis van tolerantie of acceptatie? 

In Nederland zijn wij over het algemeen tolerant. Of het nu gaat om koffieshops, vluchtelingen, de Gay Pride. Je mag zijn wie je bent in Nederland want maar een klein deel zal openlijk in opstand komen omdat zij tegen zijn. Tolerant zijn, is echter wel wat anders dan accepterend zijn.

Tolereren is een eigenlijk een vorm van toelaten in je wereld(beeld). Je tolereert de flikkerende lamp in de gang, het gezeur van die ene collega, de file op weg naar je werk. Ja, je tolereert het omdat het de weg van de minste weerstand is. Eigenlijk tolereren wij heel veel. De rij bij de kassa, de prijs van benzine, de verjaardag van tante Truus, die ergerlijke gewoonte van je baas…  Er tegen vechten heeft weinig zin want dat creëert onrust. Dus laat je het voor wat het is. Het laten voor wat het is… dat wordt vaak gezien als accepteren maar is dat wel zo?

Als mens willen wij weten waar wij aan toe zijn. Wij zoeken daarom ook mensen die net zo denken en doen als wij. Dan begrijpen wij elkaar en is accepteren veel gemakkelijker. Of dat nu gaat om vrouwen/ mannen onderling is, een bepaalde beroepsgroep of een vereniging. Onder het motto ‚soort zoekt soort’ is accepteren veel gemakkelijker. De manier van denken, oordelen, verwoorden en handelen komt ons dan bekend voor en dat is gemakkelijker te accepteren. Als wij geconfronteerd worden met een andere gedachtegang, werkwijze of oordeel dan zijn wij eerder behoedzaam en tolerant. Door te tolereren bouwen wij een fase in. Een fase waarin wij kunnen aftasten wat wij ergens van vinden en in hoeverre wij het ermee eens zijn.

Accepteren is bijzonder

Accepterende mensen hebben een groot hart. Zij stellen warmte en liefde beschikbaar om de ander en/of de situatie te omarmen. Zij oordelen niet maar geven aandacht, liefde en geruststelling. Accepteren gaat verder dan tolereren. Het is meer dan iets verdragen of laten zijn zoals het is. Je kunt iets tolereren ook al ben jij het er niet mee eens. Je tolereert een opstandig kind, je tolereert hoe de dagen voorbij gaan. Hierdoor zie je het als deel van het dagelijks bestaan.

Door te accepteren vergroot je de ruimte die er bestaat. Een ouder die een opstandig kind tolereert zal veel sneller, kortaf reageren. Een ouder die accepterend is zal het kind omhelzen, van liefde voorzien en omarmen in diens pijn. De kans op verzachting is vele malen groter. Als je iets accepteert dan omarm je het als deel van jou. Acceptatie is liefde en biedt ruimte en warmte. Dat zorgt voor rust en harmonie in jezelf en in contact met je omgeving.

Mensen die acceptatie als kwaliteit hebben:

  • Kunnen mensen en/of situaties omarmen in liefde en met warmte.
  • Volgen de stroom van het leven i.p.v. ertegen te vechten. Zij zien liefde als de weg om verder te komen. Door te omarmen, te accepteren ontstaat er ruimte en liefde.
  • Bewegen flexibel mee en nemen het leven zoals het komt. Acceptatie van het nu is namelijk het enige waar je grip op hebt. Het verleden is al geweest en de toekomst moet nog komen. Door aanwezig te zijn in het nu en daar het beste van te maken, leef je vanuit acceptatie.
  • Accepteren dat zelfs de gruwelijke dingen nodig zijn om de tegenpool te ervaren van licht en liefde.
  • Acceptatie = ’’Ja en…’’ zeggen.

Hoe kun je meer accepterende houding integreren in je leven:

  • Omarm de weerstand. Wij denken vaak aan hoe wij het anders willen en tolereren de lastige situaties en/of personen om ons heen. Door hen te accepteren als deel van onze werkelijkheid en hen te omarmen in liefde, los de weerstand op. Probeer het eens uit.
  • Waardeer mensen die een accepterend voorbeeld tonen. Deze mensen zijn warm, lief en omarmen je met liefde. Wees je ervan bewust en dankbaar voor. De wereld wordt er liefdevoller door.
  • Volg de stroming van de rivier. Het leven stroomt als een rivier. Er zitten kronkels en hobbelige stukken in. Er is echter niks zo zwaar als tegen de stroming in zwemmen. Dus als alles tegen zit, zit er niks anders op dan de stroom volgen.
  • Leef in het NU. Dat is de enige zekerheid die jij nu hebt. Maak er het beste van. Accepteer het.

Acceptatie is de kracht van het type 9 van het Enneagram. Wil jij ontdekken wat jouw kracht is? Meld je alvast aan voor de GRATIS Ennea-challenge.

Zelfwaardering

Jezelf waarderen, we weten dat het goed is maar in hoeverre lukt het ook daadwerkelijk dat te doen. Er is vaak nog veel te doen, te regelen en we vervallen dan soms in de gedachte ‚Nog eerst even… dan ben ik tevreden/blij’. In werkelijkheid hebben we de neiging om de grens nog net iets verder op te rekken. Het nadeel is dat zelfwaardering niet zo werkt. Met het uitstellen volgt er geen grotere beloning. Er komen geen twee marshmallows als je nog even doorbijt. Jij krijgt er een of geen.

Lage prioriteit?

Vaak is zelfwaardering iets wat onderaan bungelt. Als er tijd over is dan komen we er wel aan toe. Dat terwijl de ’to do lijst’ bijna nooit af zijn. Als ik bij mijzelf kijk dan is zelfwaardering iets wat pas komt na een flinke inspanning, als een soort beloning. Als ik de hele week hard gewerkt heb, dan mag ik wel even niks doen. Anders moet er nog een inhaalslag gemaakt worden. Terwijl zelfwaardering gaat om waardering van jezelf. Dat heeft alles met waardering te maken voor wie je Bent. Het staat los van wat je kan, doet, wilt of vermijd.

Zelfwaardering is juist nodig om de ene voet voor de andere te blijven zetten. Het is deel van de motivatie tijdens je proces. Sommigen van ons, waaronder ik, hebben de neiging hard voor zichzelf te zijn. Pas als het klaar is en de overwinning behaald is dan is het tijd om onszelf die hoognodige zelfwaardering te geven. Dat is zo jammer want dat put op den duur uit.

Waardeer elk stapje

Zelf-waardering. Je kunt het alleen aan jezelf geven. Waardering kun je nog uit andere hoeken krijgen. Maar jezelf waarderen, dat moet je toch echt Zelf doen. En dat is nog wel het belangrijkste want alleen jijzelf weet wat je gedaan hebt, hoeveel het je gekost heeft, wat het je gebracht heeft en hoe zeer het de moeite waard was/ of niet. Al die andere mensen waarderen vooral wat zij gezien, gehoord of meegekregen hebben. Jij bent de enige die ook je innerlijke dialoog gehoord heeft. Alleen jij weet hoeveel stress je ervaren hebt en hoe trots je mag zijn op het resultaat. Een proces bestaat niet alleen uit stap 1,2 en 3 maar ook stapjes 1a,1b,1c enz. Dus je hebt ontzettend je best gedaan. Dat mag je wel waarderen. Liever bij elk cijfer dan pas bij elk tiental.

Mensen die zelfwaardering hoog genoteerd hebben staan:

  • Kennen hun waarde en komen daarvoor op.
  • Kunnen lief zijn voor zichzelf. Zij gunnen zichzelf en anderen tijd, rust en een vorm van beloning.
  • Hebben waardering voor de geleverde inspanning ongeacht het resultaat. Het is immers een groeiproces.

Hoe kun je meer zelfwaardering in je leven brengen?

  • Het is goed omdat… i.p.v. Als…dan…’ Vaak denken we in de trant van ’Als… geregeld/gedaan is dan is het goed’. Nee, het is nu al goed om je weet, doet en erkent wat er nodig is. Kijk niet naar wat er nog moet en gaat komen maar vooral naar wat er nu al is.
  • Geef jezelf een schouderklopje. Bv. als jij iets gedaan hebt waar je tegenop zag. Soms krijg je de waardering/erkenning niet uit je omgeving dus het is belangrijk dat jij het zelf doet bij elke kleine overwinning. Ja, ook als het heel klein en onbenullig lijkt is het een schouderklopje waard.
  • Gun jezelf beloningen. Soms zijn wij er goed in om onszelf dingen te ontzeggen. Terwijl het juist zo belangrijk is om jezelf tijd te gunnen, rust te nemen, iets leuks, lekkers of moois cadeau te doen. Dus geef jezelf een beloning voor al je inspanningen. Je doet zo je best.
  • Ga het vieren. Wij zijn geneigd alleen grote gebeurtenissen te vieren. Terwijl soms de dag positief doorkomen al een hele prestatie is. Vier het en beloon jezelf.
  • Waardeer jouw unieke talenten. Iedereen is uniek. Jij bezit een unieke combinatie van kwaliteiten. Maak een lijst van 10 eigenschappen die jou bijzonder maken.

Wil jij jezelf en je naasten nog meer gaan waarderen voor hun toegevoegde waarde? Meld je aan voor de GRATIS ennea-training: info@praktijkblauwehand.nl of klik hier voor meer info.

De kracht van Duidelijkheid

Duidelijke richtlijnen zorgen ervoor dat je makkelijker kunt voldoen aan de verwachtingen. Echter als het gaat om relaties is er een voortdurende wisselwerking in de communicatie. De mate van duidelijkheid zal voor iedereen verschillen. De een wil zoveel mogelijk misverstanden uit de wereld hebben en communiceert daarom kernachtig over onduidelijkheden. De ander voelt en kijkt wel hoe het loopt en past zich naar verhouding aan. Je zou kunnen stellen dat de mannelijke aanpak is ‚zeg het’ en de vrouwelijke aanpak is ‚voel het aan’. Natuurlijk zijn er ook vrouwen die het gewoon zeggen en mannen die het aanvoelen.

De een is heel direct is en zegt gelijk waar het op staat, maar kan bot of dominant overkomen. Terwijl de ander met omslachtige bewoordingen zoekt naar hoe het beste iets duidelijk te maken, met als gevolg veel ruis. Duidelijkheid is prettig maar bij voorkeur wel hand in hand met vriendelijkheid. Duidelijkheid schept kaders, geeft richtlijnen en maakt verwachtingen concreet. Echter het sluit ook zaken uit en dat kan kwetsend zijn. Wees duidelijk in wat je bedoelt maar creëer een vriendelijke sfeer. Pas je woordgebruik aan afgestemd op wie je spreekt daarmee zorg voor een veilige communicatie.

 

Beheers de kracht van duidelijkheid

Mensen die duidelijkheid hebben als kwaliteit:

  • Communiceren helder wat zij wel/niet willen.
  • Stellen korte, kernachtige communicatie van anderen op prijs.
  • Zijn niet snel gekwetst en kunnen meestal hun mening goed onderbouwen.
  • Kunnen soms bot of rigoureus overkomen door de intensiteit van hun duidelijkheid.
  • Zijn in staat veilige kaders, grenzen te stellen en te handhaven, want ‘alles kan gezegd worden’.

Hoe kun je de kracht van duidelijkheid meer eigen maken?

  • Weet wat jij wil. Voordat jij een voorstel doet, ga bij jezelf na: Wat wil ik? Sensitieve mensen zijn geneigd hun eigen behoeften te laten aansluiten bij de dominantere in de omgeving. Stiekem wordt jouw mening dan beïnvloed door wat de ander vindt/zegt.
  • Communiceer vanuit een ik-boodschap. Bv. Ik heb zin om te gaan zwemmen. Heb jij zin om mee te gaan? Daarmee houdt je het heel erg dichtbij jezelf. In tegenstelling tot: Zullen wij samen gaan zwemmen? waarmee je het een gezamenlijke verantwoordelijkheid maakt.
  • Zie de voordelen van duidelijkheid. Het creëert rust, voorspelbaarheid en overzicht. Dus als iemand een voor jou kwetsende opmerking maakt, benadruk dan de positieve kant. Stel de ander zegt: ”Ik heb een hekel aan zwemmen dus ik ga niet mee.” Dan kun je besluiten of je zelf gaat en/of jij een ander meevraagt. Hierdoor richt jij je meer op je eigen handelen i.p.v. de impact van ‘hekel’ en ‘niet’.
  • Durf te zeggen wat je vindt. Als je een relatie hebt met een persoon die duidelijk is dan kan die best wat hebben. Zeg gewoon eerlijk wat jij vindt en hoe jij erin staat. De ander zal het waarderen. Eromheen draaien, subtiel brengen met hints e.d. werkt gewoon niet zo goed.

Duidelijkheid is de kracht van het type 8 van het Enneagram. Wil jij ontdekken wat jouw kracht is? Meld je alvast aan voor de GRATIS Ennea-challenge.

Het belang van spelen

Spelen brengt een gevoel van vrijheid met zich mee, stimuleert creativiteit en creëert mogelijkheden. Kinderen spelen, volwassenen niet. Althans dat wordt er vaak gedacht en tot zekere hoogte is het waar. Ouders met jonge kinderen maken dan nog wel een keer een uitzondering en dollen mee. Maar over het algemeen is spelen op oudere leeftijd tijdverspilling of niet?

Vaak zijn wij het gewoon verleerd. We weten niet meer hoe wij moeten spelen. Als je kinderen hebt dan leer het weer door te kijken en mee te doen. Voor diegene die (nog) geen kinderen hebben is het lastiger. Want hoe doe je dat? Spelen is het doel loslaten en het laten ontstaan. Dat kan door een gek stemmetje te gebruiken, gekke bekken te trekken, rennen door de duinen omdat je er ineens zin in hebt. Met andere woorden; gewoon spelen omdat het kan. Soms is het een kwestie van teruggaan naar je jeugd en herinneringen ophalen. Schommelde jij graag? Creatief knutselen? Bomen klimmen? Wat let je om dat gewoon te doen.

Als volwassene vinden wij dat we de speelfase voorbij zijn. Wij voelen ons verantwoordelijk voor van alles en hechten dus minder aan spelen. Het lijkt erop dat verantwoordelijkheid gaat boven spel en plezier. En met spelen bedoel ik even de boel, de boel laten; loslaten en even ‚gek doen’. Dus geen gestructureerd bordspel of voetbalwedstrijd. Nee, even de regels loslaten en speels zijn. Durf jij het aan?

Wat brengt spelen?

Spelen zorgt ervoor dat je uit je dagelijkse rol durft te stappen. Je doet eens wat anders dan anders, dan wat van je verwacht wordt. Dit zorgt voor verrassing, vrijheid en spontaniteit. Als volwassene zit je bijna gebakken in een verwachtingspatroon en daarbij hoor jij je netjes te gedragen. Spelen daagt je uit om je buiten het ‚gewone’ te bewegen. Dat kan qua interactie, gedrag of acties. Bv. rennen door de duinen, bloem op je neus als je een cake bakt, gekke bekken trekken als je aan tafel zit, toneel spelen in de huiskamer, op de tafel dansen, met je voeten stampen in de plassen. Geintjes uithalen met een whoopie kussen. Kortom, dat doen waarbij vroeger gezegd werd ‘Nu, is het wel genoeg’ of ‚Houd daar eens mee op.’

Ken je het gevoel nog? Je kwam onverwachts uit de hoek. Je was lollig, grappig, speels en dat werd beloond met een lach. Ook volwassenen houden van het onverwachte, de lol en het plezier. Alleen zitten zij ook in het keurslijf van hoe het hoort, wat men ervan vindt etc. En dat maakt het lastig want die verantwoordelijke volwassene dwarsboomt de pure lol. Wat eerst leuk was als grap wordt opeens irritant en storend. Als kind moet je er dan snel mee ophouden. Dat terwijl spelen in de basis wel goed is.

Creativiteit

Een kind dat nooit gespeeld heeft, heeft eigenlijk geen jeugd gehad. Spelen is kind eigen. Of het nu rijkelijk kan kiezen uit spelmaterialen of creatief is met de stokjes in het bos. Dat maakt niet uit. Spelen zorgt voor vindingrijkheid. Je wordt er creatief van. Je bedenkt dingen die buiten het vaste kader staat. Probeer maar eens te verzinnen wat je met een gum kunt doen, behalve gummen. Kun jij ermee tekenen? Drijft of zinkt die? Wat kun je ermee bouwen? Kun je een nieuwe gum maken? Het helpt je om out-of-the-box te denken. Zo’n belangrijke vaardigheid. Vooral in deze tijd waarin er zoveel ontwikkelingen plaatsvinden en creativiteit vereist is.

Dus waardeer de creatieve ideeën en de spontaniteit. Durf eens gek te doen. Doe het onverwachte. Je omgeving zal er dankbaar om zijn. Wees nieuwsgierig, stel vragen. Doe eens dingen die je anders nooit doet. Eet, beweeg anders dan je ‚normaal’ gesproken doet. Droom weg in gedachten naar nieuwe, onontdekte plekken. Fantaseer. Doe alsof je weer kind bent.

Met deze blog open ik de deur naar de uitbreiding van mijn praktijk met mijn expertise als hoogsensitieve pedagoog. Ook ouders met hoogsensitieve kinderen zijn van harte welkom in mijn praktijk of voor consultatie op afstand. Ik denk mee over situaties waar je als ouder tegenaan kunt lopen. Lees er meer: Pedagogisch advies.